Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.X sluit
Uitgebreid zoeken
Boek

Ritueel gedrag

een psychologische kijk op dit universele fenomeen

Ritueel gedrag - Peter Prudon - ISBN: 9789080387904
Prijs: € 15,95 (onder voorbehoud)
Beschikbaarheid: Tijdelijk niet leverbaar.
Bindwijze: Boek, Paperback (23-04-2015)
Genre: Psychologie
Boekenliefde.nl:
Ritueel gedrag op boekenliefde.nl
Add to cart

Beschrijving

Tekst omslag achter:
Geritualiseerd gedrag wijkt duidelijk af van het praktische handelen, en dat roept een aantal vragen op: Hoe en waarom wijkt het daarvan af? In welke situaties of onder welke omstandigheden worden mensen ertoe geïnspireerd, verleid of zelfs gedwongen? Wat beweegt hen? En hebben ze baat bij ritualisering?
In zijn boek Ritueel gedrag zoekt psycholoog Peter Prudon naar een antwoord op deze vragen door voorbeelden van uiteenlopende rituele gedragingen te analyseren. Zo bespreekt hij de pathologische rituelen van dwangpatiënten, het starre gedrag van de autist, uitheemse en westerse ceremonies en riten, en tal van alledaagse ritueeltjes. Op elk daarvan weet hij meer licht te werpen en aan het eind van de reis laat hij zien wat de grote lijnen zijn in deze verwarrende verscheidenheid aan inzichten.
Dit beknopte, toegankelijke boek is niet alleen relevant voor psychologen en antropologen, maar ook voor eenieder die meer van zichzelf en zijn medemens wil begrijpen.

Peter Prudon is GZ-psycholoog en o.a. auteur/ docent van de succesvolle cursus Klinische Psychologie bij NHA-afstandsonderwijs.

Uit het voorwoord:
Wat hebben de pathologische, zelf-schadende rituelen van dwangpatiënten, of de starre routines van autisten, gemeen met algemeen aanvaarde, culturele rituelen, zoals offerrituelen, festiviteiten, uitvaartceremonies, herdenkingen, inwijdingen, omgangsvormen, kinderritueeltjes, etc.? En wat hebben de laatste onderling gemeen? Bepaald een uitdagende vraagstelling, die in 1907 en later door Freud al eens was geëxploreerd (dwangneurose vs. erediensten), maar niet op een manier die velen overtuigd heeft. Dit beknopte boekje is een poging om het anders, en hopelijk beter, te doen.
Het boek is meer wetenschappelijk dan populair-wetenschappelijk van opzet, ook al doordat het toewerkt naar een hoog abstractieniveau, maar door de vele voorbeelden en het vermijden van jargon is het toch goed leesbaar voor de in psychologie en antropologie geïnteresseerde ontwikkelde leek. Daaraan draagt ook bij het vermijden van overbodige referenties.

Uit de Inleiding:
In dit boek wordt het fenomeen ritualisering van gedrag geanalyseerd. Gedrag is geritualiseerd, als het moet voldoen aan regels die niet rationeel en praktisch zijn. Het aan regels voldoen op zich is het punt niet, want dat gebeurt ook in het volgen van een recept of montagehandleiding. Het gaat erom dat de gedragsvoorschriften hetzij arbitrair lijken, hetzij van sterk symbolische aard, of beide. Bovendien moeten de voorschriften vaak vrij strak of zelfs star opgevolgd worden.
Eerst wordt ritueel gedrag in het algemeen geanalyseerd en vervolgens worden soorten rituelen onderzocht op hun bijzonderheden, motivatie en functie. Die zullen alle drie blijken te verschillen voor de diverse soorten rituelen, en dat is de basis voor de hoofdstukindeling. De meeste aandacht zal uitgaan naar dwangneurotische rituelen, gevolgd door normaal ritualisme bij jonge kinderen, en rituele aspecten van autistisch resp. dwangmatig gedrag (gedrag typerend voor de dwangmatige persoonlijkheid). De gedragsvoorschriften lijken hier nogal arbitrair te zijn en de rituelen vaak een privéaangelegenheid, reden om de betreffende hoofdstukken te groeperen als deel I.
Deel II betreft voornamelijk gemeenschapsrituelen, vaak ceremonies genoemd. De gedragsvoorschriften hier zijn veeleer geënt op mythen en/of op de dominante godsdienst, en/of op een symbolische functie van het betreffende gedrag (bijvoorbeeld herdenkingen, inwijdingen). Ze lijken vaak een belangrijke functie te vervullen voor de betrokken individuen en/of voor de gemeenschap als geheel.
De diverse inzichten zullen in het voorlaatste hoofdstuk samengevat worden en in het laatste hoofdstuk geïntegreerd worden tot een algemene theorie over ritualisering (deel III).

Relevantie:
Het boek is relevant voor de lezer met een klinisch psychologische interesse, omdat het meer inzicht geeft in het bizarre ritualisme van de lijder aan een obsessief-compulsieve stoornis en de raadselachtige ervaring van onvolledigheid/onzekerheid over simpele routines die daar vaak aan ten grondslag ligt. Voorts werpt het meer licht op het starre gedrag van de autist en de dwangmatige persoonlijkheid. Ook afscheidsrituelen bij moeilijk te verwerken verlies komen aan de orde.
Het boek is ook relevant voor de lezer met een algemeen-psychologische en antropologische interesse, omdat het meer licht werpt op de normale kinderritueeltjes, op ceremonies rond positieve en negatieve discontinuïteiten in het leven, op de rituelen rond veranderingen van maatschappelijke status of toetredingen tot exclusieve gezelschappen, op rituele aspecten van alledaagse omgangsvormen, en op offerrituelen.
Het boek is relevant voor de wetenschappelijk geïnteresseerde psycholoog en antropoloog, omdat het een poging is de genoemde, toch zeer uiteenlopende rituelen in één algemene theorie te vangen. Deze theorie spreekt zich uit over de omstandigheden waaronder mensen tot rituelen gemotiveerd worden, waarom en waarin het gedrag dan ritualistisch is, wat het rituele gedrag de mens dan te bieden heeft, en onder welke condities het zijn functies niet goed vervult en pathologische vormen aanneemt. Het is aan de wetenschappelijke gemeenschap om uit te maken of dat de auteur gelukt is.
Voor de inhoudsopgave, zie www.fzp-press.nl/Inhoud-Ritueel.htm.

Het boek is in A5-formaat, telt 136 pagina's zwart-wit print op 100 gr. G-print papier, waarvan 118 pagina's inhoudelijke tekst. Door gebruik van de prettig leesbare, schreefloze tekst-letter Arial-10 komt dit overeen met 170 pagina's in de meer gebruikelijke Times-Roman-12 letter. Het is een paperback, ingenaaid, dus goed open te slaan zonder gevaar van uiteenvallen.

Details

Titel: Ritueel gedrag
auteur: Peter Prudon
Mediatype: Boek
Bindwijze: Paperback
Taal: Nederlands
Druk: 1
Aantal pagina's: 133
Uitgever: FZP-Press
Publicatiedatum: 23-04-2015
NUR: Psychologie
Afmetingen: 210 x 147 x 10
Gewicht: 228 gr
ISBN/ISBN13: 9789080387904
Intern nummer: 29980297

Biografie (woord)

Peter Prudon studeerde (klinische) psychologie aan de Universiteit van Amsterdam met als afstudeeronderwerp dwangstoornis. Van 1973 tot en met 1981 was hij wetenschappelijk medewerker aan de vakgroep Klinische psychologie van de Radboud Universiteit te Nijmegen. Zijn onderzoeksonderwerp daar was wederom de dwangstoornis, met nadruk op de verklaring ervan. Zijn onderwijsonderwerpen waren onder Motivatie en emotie, en Persoonlijkheidsleer. In de periode erna ontwikkelde hij onder meer de cursussen Klinische psychologie en Motivatie, leren en gedrag, en doceerde deze, eerst individueel, vervolgens in samenwerkingsverband met collega's, de zog. Federatie van Zelfstandige Psychologiedocenten (FZP), terwijl de FZP-press in het leven werd geroepen om de boeken uit te geven. Na 1998 was de FZP niet meer actief, maar de FZP-press bleef de boeken leveren, o.a. aan het instituut voor counselingonderwijs, Psychodidact. Na een intermezzo als mede-exploitant van een kunstzinnige herberg in de Ardennen (Château Les Beaux Arts) werkte de auteur van 2003 tot 2014 als eerstelijns psycholoog in Nederland. Vanaf 2008 werd de cursus Klinische Psychologie ondergebracht bij de organisatie voor afstandsonderwijs, de NHA. Vele honderden cursisten voltooiden deze cursus tot hun tevredenheid. Een bloemlezing uit de reacties kan men vinden op www.fzp-press.nl/Selectie.htm (t/m 2012 bijgehouden). Vanaf 2014 wijdt de auteur zich fulltime aan wetenschappelijk onderzoek, artikelen en boeken. Recentste publicaties: * Autisme en dwangstoornis. Een kritiek op Schuurman en Shiboleth (2011). De Psycholoog, 46 (11), 2011, 40-46. * The security motivation system according to Woody and Szechtman and its application to OCD: a critique and alternative. Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders, 2013 (2), 99-108. * Samen met Bert-Jan Doosje: Radicalisering: Een analyse in termen van sekten. De Psycholoog, 50 (2), 2015, 24-30.

Extra informatie

Ritueel gedrag - Een psychologische kijk op dit universele fenomeen

Recensie

In dit boek wordt het fenomeen ritualisering van gedrag geanalyseerd. Gedrag is geritualiseerd, als het moet voldoen aan regels die geen praktische relatie met het doel van de activiteit hebben, zoals dat bijvoorbeeld in beroepsarbeid en huis-tuin-en-keuken karweitjes het geval is. In plaats daarvan hebben ze meestal een symbolische waarde, zoals duidelijk het geval is kerkelijke erediensten en plechtige ceremonies. Vaak moeten de voorschriften vrij strak of zelfs star opgevolgd worden.

Voorbeelden van rituele gedragingen zijn: festiviteiten, uitvaartceremonies, herdenkingen, inwijdingen, offerrituelen, bepaalde stereotiepe omgangsvormen. Dat zijn gemeenschapsrituelen. Maar mensen ontwikkelen ook puur individuele rituelen, zoals kinderritueeltjes (niet op de randjes van de trottoirtegels "mogen" stappen), vaste gewoontes waaraan men erg hecht, naast de starre routines van personen met een autistische inslag. Ze kunnen zelfs heel bizar zijn en de betrokkene belemmeren in het functioneren, zoals rituele gedragingen van dwangpatiënten.

Waarom hebben mensen dit soort niet-praktische activiteiten ontwikkeld? Wat hebben ze eraan? Wat hebben al deze zo uiteenlopende rituele gedragingen met elkaar gemeen, en waarom is dat zo?

Dat is een nogal uitdagende vraagstelling, die in 1907 en later door Freud al eens was beproefd was, toen hij zich over de overeenkomsten tussen erediensten en dwanggedrag boog. Maar zijn toenmalige poging zal tegenwoordig maar weinig mensen overtuigen.

In zijn boek Ritueel gedrag zoekt psycholoog Peter Prudon naar een bevredigender antwoord op deze vragen. Dat doet hij door voorbeelden van uiteenlopende rituele gedragingen te analyseren. Zo bespreekt hij de pathologische rituelen van dwangpatiënten, het starre gedrag van de autist, uitheemse en westerse ceremonies en riten, en tal van alledaagse ritueeltjes. Op elk daarvan weet hij meer licht te werpen en aan het eind van de reis laat hij zien wat de grote lijnen zijn in deze verwarrende verscheidenheid aan inzichten.

Dit beknopte, toegankelijke boek is niet alleen relevant voor psychologen en antropologen, maar ook voor eenieder die meer van zichzelf en zijn medemens wil begrijpen.

Peter Prudon is GZ-psycholoog, is o.a. als zodanig werkzaam geweest in een therapiepraktijk in Hoofddorp, en is auteur/docent van de succesvolle cursus Klinische Psychologie bij NHA-afstandsonderwijs.

Winkelvoorraad

Dit product is op dit moment niet op voorraad in een van onze vestigingen.