De Leidse hoogleraar theoretische fysica Paul Ehrenfest (1880-1933) was goed bevriend met Niels Bohr en Albert Einstein. In tegenstelling tot zijn beroemde tijdgenoten lag zijn kracht niet bij het doen van grote ontdekkingen. Wel had hij een uitzonderlijk talent voor het verhelderen van complexe vraagstukken in de fysica. Het leven en werk van Ehrenfest bieden een intrigerend perspectief op de manier waarop wetenschappers uit dat tijdsgewricht hun weg probeerden te vinden in een periode van roerige wetenschappelijke, maatschappelijke en politieke ontwikkelingen. Behalve dat Ehrenfest een bloeiende onderzoeksschool opbouwde droeg hij ook bij aan de ontwikkeling en internationalisering van de Nederlandse natuurkunde, het universitaire onderwijs, en het ontstaan van een nieuw vakgebied: de econometrie. Hij stimuleerde de ontwikkeling van de Russische en Amerikaanse theoretische fysica en versterkte de band tussen universiteit en industrie. Zijn tijdgenoten kenden Ehrenfest als een invloedrijk persoon die veel had bereikt. Tragisch is dat iedereen, behalve hijzelf, dat zag.

Marijn Hollestelle is wetenschapshistoricus en als postdoctoraal onderzoeker verbonden aan de Stichting Historie der Techniek bij de TU/e.